معرفی انواع روش های آبیاری گوجه فرنگی (سنتی و نوین)

آبیاری گوجه فرنگی

آبیاری گوجه فرنگی نیز مانند سایر گیاهان، به برنامه‌ای دقیق و هدفمند نیاز دارد، زیرا در صورتی که تعادل در آبیاری به هم بریزد، زمینۀ پدید آمدن انواع بیماری‌ها یا رشد کمتر در گوجه فرنگی فراهم می‌شود.

عوامل متعددی می‌توانند آبیاری گوجه فرنگی را تحت تاثیر مستقیم خود قرار دهند از جمله این موارد می‌توان به مواردی همچون بستر کشت، شرایط محیطی، کیفیت آب آبیاری، مساحت و شکل زمین کشاورزی و… اشاره کرد.

بنابراین با توجه به شرایط خاص هر منطقه، رویکرد آبیاری هر منطقه می‌تواند به شکلی متفاوت انجام شود. در این مقاله سعی کردیم، نکاتی که لازمۀ روش اصولی آبیاری گوجه فرنگی است را بازگو کنیم. دعوت می‌کنیم تا پایان همراه ما باشید.

انواع روش های آبیاری گوجه فرنگی

همان‌طور که می‌دانید، با پیشرفت فناوری‌های کشاورزی در دنیا، روش‌های آبیاری نیز دچار تغییر و تحولات خاص خود شده‌اند به گونه‌ای که علاوه بر روش‌های سنتی، روش‌های آبیاری پیشرفته و نوین نیز اضافه شده‌اند. اما هر کدام از این روش‌ها ممکن است مزایا و معایبی داشته باشند که در ادامه به آنها پرداخته‌ایم.

روش های آبیاری سنتی

در گذشته استفاده از روش آبیاری سنتی بسیار کارآمد بوده و هنوز هم در بعضی از شرایط، استفاده از این روش می‌تواند کاملا مفید واقع شود. اما این روش در کنار دارای نکات قوت و ضعفی است، که در ادامه به آنها می‌پردازیم.

مزایا و معایب آبیاری سنتی

در لیست زیر، اشاره‌ای به جنبه‌های مثبت و منفی این نوع از آبیاری کرده ایم که این موارد شامل:

مزایای آبیاری سنتیمعایب آبیاری سنتی
هزینه کمتروابسته به نیروی انسانی
سادگی در اجرااتلاف آب به واسطه تبخیر و خروج از محدوده آبیاری
کنترل دستی بر روی زمان و میزان آبیاریکارایی نسبتاً پایین‌تر
استفاده از منابع آب محلی مثل چشمه، رودخانه و آب‌های زیر زمینی توزیع آب غیر مساوی در محدوده

روش جوی و پشته (شیاری)

جوی و پشته یکی از روش‌های سنتی برای کاشت گوجه در مساحت های کم است. در این روش نشاء گوجه که حداقل از یک ماه قبل کاشته شده، از بستر اولیه خارج و به جوی های کوچکی که مملو از آب است انتقال داده می‌شوند. دوره‌های آبیاری در این روش به عوامل مختلفی مانند: شرایط آب و هوا، نوع خاک و میزان تبخیر وابسته است. بنابراین با توجه به این عوامل، آبیاری در این روش بین بازه‌های زمانی ( 5-10 ) روز صورت می‌گیرد.

آبیاری سنتی گوجه فرنگی

این روش بیشتر در خاکهای متوسط و سنگین که توزیع افقی آب در آنها وجود دارد، مورد استفاده قرار میگیرد. به طوری که در خاک‌های سبک که توزیع عمودی آب بیشتر در آنها رایج است با بازدهی پایینی مواجه هستیم. این روش آبیاری به طور موثر در زمین‌های مسطح به کار می‌روند، ولی در شرایط ناهموار استفاده از این روش کارآمد نیست.

روش های آبیاری نوین

امروزه برای صرفه جویی در مصرف آب و همینطور نیاز مبرم و رو به افزایش تولیدات در بخش کشاورزی، نیازمند استفاده از روش‌های آبیاری نوین هستیم. انواع روش‌های آبیاری پیشرفته که از آنها در کشت گوجه فرنگی استفاده می‌شود را، در بخش بعدی به شکلی کامل توضیح خواهیم داد.

روش آبیاری قطره ای

روش آبیاری قطره‌ای، شامل دو نوع میشود:

  • آبیاری قطره‌ای همسطح
  • آبیاری قطره‌ای زیر سطح

در روش آبیاری قطره‌ای همسطح، ادوات و لوله‌ها و همینطور قطره چکان‌ها در روی خاک و در کنار گیاه قرار میگیرند. اما در روش آبیاری قطره‌ای زیر سطح، تمام وسایل و ادوات آبیاری در زیر خاک مدفون می‌شوند، زیرا هدف در این نوع از آبیاری قطره‌ای، آبیاری مستقیم خود ریشه گیاه است.

آبیاری به روش پیشرفته گوجه فرنگی

مزایا و معایب آبیاری قطره ای

با وجود اینکه روش آبیاری قطره‌ای یکی از کارآمد ترین روش‌های آبیاری تحت فشار برای گوجه فرنگی است اما در حین حال مزیت‌ها و معایب  زیر را شامل می‌شود: مزایا:

  • کنترل بهینه رطوبت و تنظیم آسان میزان جریان آب
  • امکان به کارگیری کود و سم همراه آبیاری
  • کاهش هزینه و نیروی انسانی
  • کاهش رشد علف‌های هرز
  • کاهش بیماری‌های قارچی
  • کاهش زمان آبیاری
  • راندمان بسیار بالا

معایب:

  • هزینه بالای سرمایه گذاری اولیه
  • هزینه بالا در تعمیر و نگهداری سیستم
  • محدودیت استفاده در شرایط آب و هوایی خاص
  • تاثیر نوسانات برق بر عملکرد سیستم آبیاری
آبیاری قطره ای گوجه فرنگی

این روش صرفه جویی در مصرف آب را حداقل تا 40 درصد کاهش، و میزان تولید و کیفیت محصول تولیدی را چندین برابر افزایش می‌دهد. آبیاری به روش قطره‌ای بین بازه زمانی (2-5) روز باید صورت بگیرد.

روش آبیاری بارانی

یکی از روش‌های آبیاری تحت فشار و نوین روش آبیاری بارانی است که شامل: دوار مرکزی(سنتر پیوت)،تفنگ های آبپاش(تراولینگ گان)،ویل مو(غلطان)،کلاسیک ثابت و…می باشند. به همین جهت برای انتخاب روش آبیاری گوجه فرنگی باید به مواردی از قبیل هزینه، نیروی کار در دسترس و هزینه سوخت توجه کرد. آبیاری گوجه فرنگی در روش آبیاری بارانی بین 4-7 روزصورت می گیرد. آبیاری به روش بارانی در گوجه فرنگی در بازه زمانی بین (4-7) روز باید اتفاق بافتد.

آبیاری بارانی گوجه فرنگی

هر چند این روش مزایایی دارد و بیماری های ناشی از کمبود رطوبت را از بین می‌برد ولی به علت افزایش میزان رطوبت آزاد در هوا، زمینه را برای انواع بیماری‌های قارچی فراهم می‌کند.

مزایا و معایب آبیاری بارانی

مزایا و معایب آبیاری به روش بارانی، شامل موارد گفته شده در زیر می‌شود: مزایا:

  • امکان آبیاری در اغلب شرایط آب و هوایی وجود دارد
  • امکان آبیاری در اراضی شیبدار وجود دارد
  • زمین کمتری برای انتقال آب هدر می رود
  • تهویه خاک به راحتی انجام می شود
  • مبارزه با یخبندان،آفات و انگل ها

معایب:

  • به گونه‌هایی از گوجه فرنگی که برگ‌های آنها به آب حساسیت دارند این روش مناسب نیست
  • سموم آفت کش و قارچ کش را از روی برگ‌ها می‌شوید
  • در مناطقی که باد شدید است تلفات آب زیاد است
  • هزینه سرمایه‌گذاری اولیه زیاد است
آبیاری نوین و پیشرفته گوجه فرنگی

در کنار شناختن انواع روش‌های آبیاری، استفاده از نظر متخصصان و همچنین، بهره‌گیری از نظر افراد با تجربه‌ در این حوزه نیز، می‌تواند کمک شایانی به شما در انتخاب روش مناسب برای آبیاری کند.

تشخیص نیاز گوجه فرنگی به آب

مسئله آبیاری گوجه فرنگی یکی از مهمترین دغدغههای کشاورزان محسوب میشود که میتوان با مدیریت صحیح آبیاری علاوه بر افزایش تولید، از ضرر و زیان‌های احتمالی نیز جلوگیری کرد. هنگام کاشت محصول باید 6 تا 7 میلی متر آبیاری شود تا از رطوبت کافی خاک اطمینان حاصل شود. بعد از ریشه‌دهی، رطوبت باید حداقل تا عمق 30 سانتی‌متری تامین شود. خاک‌های شنی ظرفیت حفظ رطوبت پایین و خاک های رسی قابلیت حفظ رطوبت بالاتری را دارا هستند. باید به این نکته دقت شود که نباید رطوبت خاک به زیر 50 درصد کاهش پیدا کند.

تشخیص نیاز آبی گوجه فرنگی

توجه کنید که در هر مرتبه آبیاری لازم است بین 10 تا 20 درصد حجم آبیاری را افزایش دهید تا تاثیر تعریق و تبخیر جبران شود. نیاز آبی گوجه فرنگی به شدت به تبخیر و تعریق بستگی دارد و می توان گفت به صورت کلی در روش آبیاری تحت فشار محصول در اوج نیاز آبی در خاک شنی 2تا3 مرتبه در هفته برابر 15 میلی متر و در خاک های رسی هر 5 روز یکبار و حدود 30 تا 31 میلی متر نیاز به آبیاری دارند. براساس نتایج به دست آمده محصول گوجه فرنگی بین 1 تا1.5 اینچ آب در هفته نیاز دارد.

توصیه های کاربردی در آبیاری گوجه فرنگی

آبیاری فقط باید زمانی صورت گیرد که نیاز است چرا که آبیاری بیش از حد مضر است و علاوه بر هدر رفتن آب، غرقاب شدن زمین مانع رسیدن هوای لازم به ریشه گیاه می‌شود. باید به این نکته نیز توجه شود که، آبیاری زمین باعث خنک شدن زمین بین 2 تا 5 درجه سانتی گراد می‌شود. که در صورتی که آب آبیاری خنک باشد بیشتر این تفاوت دمایی بیشتر ملموس خواهد شد. لازم به ذکر است که خنک شدن زمین در تابستان مشکلی ایجاد نمی‌کند ولی در اوایل فصل و زمانی که دمای خاک 15 درجه سانتی گراد یا پایین‌تر باشد باید احتیاط شود. زیرا پایین بودن دما و خاک خنک رشد محصول را کند می‌کند.

سخن پایانی

ما در این مقاله به بررسی روش‌های مختلف آبیاری پرداختیم و در نهایت با بررسی مزایا و معایب هر یک از آن‌ها شما در جهت انتخاب بهترین روش آبیاری گوجه‌فرنگی راهنمایی کردیم. شما عزیزان می‌توانید متناسب با نوع منطقه سکونت خود، بودجه و امکانات در اختیار اقدام به استفاده از هر یک از روش های مذکور کنید .   

چقدر این پست مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا به به این مقاله امتیاز بدید!

میانگیــــن امتیـــازات این مقالــه 0 / 5. امتیاز های این مقاله: 0

این مقاله امتیازی ندارد، اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهید

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها