اصلاح شوری خاک به وسیله اسید هیومیک

شوری خاک و اسید هیومیک

در اکثر مناطق ایران مشکلات زیادی بر سر راه کشاورزان و باغداران وجود دارد و همواره با چالش‌های زیادی مواجه هستند. یکی از این مشکلات شوری خاک است. وجود مقادیر بالای نمک به دلایل مختلف اتفاق می‌افتد و گرچه هرگز درمان نمی‌شود، اما روش‌هایی وجود دارد که می‌توان با به کارگیری آنها خطرات شوری خاک را کاهش داد و گیاهانمان را از عوارض آن نجات دهیم. یکی از ساده‌ترین و کم هزینه‌ترین روش‌های کاهش نمک با استفاده از هیومیک اسید است. شوری خاک و اسید هیومیک همان چیزی است که در مقاله به آن می‌پردازیم.

تأثیر اسید هیومیک در اصلاح خاک‌های شور

اگر شما هم تجربه ریختن نمک بر روی یخ‌های محوطه اطراف خانه‌تان را داشته‌باشید، حتماً مشاهده کرده‌اید که پس از ریختن نمک بر روی چمن‌زار یخ‌زده، چه آسیبی به گیاهان وارد می‌شود. تغییر رنگ گیاهان از سبز به قهوه‌ای و ایجاد اثراتی شبیه به سوختگی در آن، از جمله تبعات استفاده از نمک بر روی گیاهان است. نمک موجود در خاک اطراف ریشه جمع شده و رشد گیاه را به کلی مختل می‌کند. هر سال مساحت قابل‌توجهی از زمین زراعی، تحت تأثیر غلظت بالای نمک در خاک آسیب دیده و از بهره‌وری خارج می‌شوند. بر اساس آماری که مؤسسات تحقیقاتی معتبر جهان منتشر کرده‌اند، در هر دقیقه حداقل سه هکتار از زمین‌های قابل کشت به خاطر بالا بودن غلظت نمک در خاک، از بین می‌روند. مشکل شوری خاک در مناطق نیمه‌خشک و خشک حادتر می‌شود. همچنین در مزارعی که توسط آب‌های زیرزمینی آبیاری می‌شوند، ریسک بالایی برای از بین رفتنشان بر اثر آب‌های شور وجود دارد. بر همین اساس، کشت و زرع در خاک‌های شور می‌تواند برای کشاورزان و باغداران پر از چالش باشد. خیلی از کشاورزان سرسختانه به دنبال خلاص شدن از دست نمک اضافی موجود در خاک هستند. اما پیدا کردن یک روش قطعی و دائمی که اثرات ماندگاری داشته باشد، آنقدرها هم ساده نیست. در واقع هیچ کودی وجود ندارد که بتوان در باغ و زمین کشاورزی اعمال کرد و شوری آن را برای همیشه از بین برد، بلکه می‌توان با رعایت برخی نکات و همچنین تقویت خاک با استفاده از کودهای طبیعی و ارگانیک مانند هیومیک اسید، شوری خاک را کاسته و اثرات مخرب آن را کاهش دهید. البته کاهش شوری خاک یکی از هزاران خواص معجزه آسای هیومیک اسید برای گیاهان است. در ادامه به برخی نکات جهت رفع شوری خاک اشاره می‌کنیم.  

چه پدیده‌هایی موجب شوری خاک می‌شوند؟

  در برخی نقاط کشور، نه تنها خاک به خودی خود نمک بالایی دارد، بلکه انجام بعضی اعمال شوری آن را تشدید می‌کند. بارزترین عواملی که باعث می‌شود غلظت نمک در خاک بیش از حد مجاز شود عبارتند از:

  • آبیاری بیش از حد و کنترل نشده؛
  • جمع شدن نمک در لایه‌های سطح زمین به علت تبخیر آب در هوای گرم و خشک؛
  • نشت و ورود منابع آب دارای کلرید سدیم به سیستم آبیاری مزارع؛
  • استفاده بیش از حد از کودهای شیمیایی حاوی کلرید سدیم، سولفات و اوره؛
  • زهکشی اشتباه و غیراصولی؛

بعضی کشاورزان به دلیل نداشتن آگاهی و نداسته هرسال به درصد شوری خاک زمین کشاورزی خود اضافه می‌کردند و سبب کاهش کیفیت محصول خود می‌شدند.

اصلاح خاک شور با هیومیک اسید

بارعایت نکات گفته شده می‌توانید از این اتفاق جلوگیری کنید. اما شوری خاک چه تاثیری در رشد گیاهان دارد؟ آیا تا آن اندازه که فکر می‌کنیم ترسناک است؟ در بخش بعدی به پاسخ سوال خود خواهید رسید.  

اثرات غلظت بالای نمک در خاک بر رشد گیاهان

خاک‌های شور حاوی مقدار قابل توجهی از عناصر سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، کلرید، سولفات، کربنات و بیکربونات است. همین موضوع باعث قلیایی شدن خاک می‌شود و PH آن را تا بین 8-7 افزایش می‌دهد. خاکی که حاوی مقدار بیش از حد نمک و ترکیبات نمکی است، فشار اسمزی بالایی نیز دارد. این موضوع خود دلیلی برای ایجاد اختلال در جذب رطوبت و مواد مغذی موجود در خاک توسط ریشه گیاه است. نمک زیاد در خاک دقیقاً مشابه یک سم قدرتمند برای محصولات کشاورزی است. غلظت بیش از حد این ماده در طولانی مدت زمین کشت را بایر می‌کند. اکنون که با اثرات مخرب نمک بر خاک و گیاه آشنا شدید، لازم است تا راهکارهایی جهت رفع این مشکل ارائه دهیم. پس پیشنهاد می‌کنیم بخش بعدی را از دست ندهید.  

معرفی روش‌های اصلاح خاک‌های شور

اگر گیاهان شما از شوری بیش از حد خاک بستر کشت رنج می‌برند نگران نباشید، زیرا خوشبختانه روش‌هایی وجود دارد که می‌توان از طریق آن، ساختار خاک را اصلاح کرده و غلظت نمک را تا حدودی کاهش داد. پرکاربردترین این روش‌ها عبارتند از:

  • استفاده از اسید هیومیک

    اسید هیومیک یک کود ارگانیک و طبیعی است که از تجزیه بقایای پوسیده شده جانوران و گیاهان در خاک و در طی سالیان دراز بوجود می‌آید. هیومیک اسید می‌تواند به طرق مختلف غلظت نمک موجود در خاک را کاهش دهد. سه مکانیسم مختلف و بسیار کارآمد که این ماده در رفع شوری خاک به کار می‌گیرد عبارتست از:
  1. تجزیه ترکیبات آلی

    هیومیک اسید قدرت بالایی در تجزیه ترکیبات آلی موجود در خاک دارد. یکی از این مواد آلی، کلرید سدیم است. به این ترتیب نمک به عناصر کلرید و سدیم تجزیه شده و جذب اسید هیومیک می‌شود. بنابراین نفوذ نمک به ریشه و اندام‌های دیگر گیاه محدود می‌شود.
  2. افزایش قطر لوله‌های مویین

    عملکرد دیگری که اسید هیومیک به نفع کاهش غلظت نمک در خاک دارد، افزایش قطر لوله‌های مویین است. این ماده با زیاد کردن قطر لوله‌های مویین، حرکت نمک را به سمت ریشه و دیگر اندام‌های گیاه کاهش می‌دهد و سبب جلوگیری از جذب نمک توسط ریشه می‌شود.
  3. جذب نمک

    اسید هیومیک با بار منفی، کلرید سدیم با بار مثبت را به سوی خود جذب کرده و در خود حل می‌کند. بدین ترتیب غلظت نمک در خاک کم شده و گیاه کمترین آسیب ممکن را از وجود نمک می‌بیند.
  • تراشیدن

    یکی از روش‌های دفع نمک، تراشیدن آن از لایه‌های سطحی خاک بوسیله دستگاه‌های مخصوص است. این تکنیک اثربخشی کمی داشته و نتایج آن نیز کوتاه مدت است.
  • شست‌وشو

    یکی از قدرتمندترین تکنیک‌ها در دفع نمک موجود در خاک، شست‌و‌شو است. آب شیرین و ویژگی‌هایی که دارد می‌تواند نمک را در خود حل کند. سپس محلول نمک و آب شیرین به راحتی از زمین کشاورزی شسته شده و دفع می‌شوند.
اصلاح خاک شور با هیومیک اسید

ترجیحاً شست‌وشو باید زمانی انجام شود که میزان رطوبت خاک کم و سطح آب زیرزمینی عمیق باشد. شست‌وشو در ماه های تابستان تأثیرگذاری کمتری دارد؛ زیرا مقادیر زیادی آب در اثر تبخیر از بین می رود. اگر آب شیرین کافی در دسترس نباشد، می توان از آب کم شور نیز به این منظور استفاده کرد.  

  • زهکشی اصولی

    در فصل بارش، تجمع آب باران در مناطقی که ارتفاع کمی داشته و یا دارای شیب مناسب هستند، اتفاق می‌افتد. این آب اگر به‌درستی تخلیه نشود، موجب تجمع نمک در سطح خاک می‌شود. همین نمک به مرور زمان به درون خاک نفوذ کرده و به ریشه گیاهان اختلال وارد می‌کند.
  • آبیاری صحیح و زمان‌بندی شده

    یکی از روش‌های کاربردی در دفع نمک اضافی موجود در خاک، آبیاری منظم است. آبیاری بارانی یا قطره‌ای نیز یک روش ایده‌آل برای آبیاری مکرر و مقرون به صرفه محسوب می‌شود. تکنیک آبیاری سیلابی در این مورد جواب نمی‌دهد.

همچنین ورود آب باران به منابع آب زیرزمینی در عرض پنج تا ده سال به نزدیک دو متر رسیده و منجر به تجمع نمک‌ها به دلیل تبخیر از سطح می‌شود. زهکشی اصولی می‌تواند آب اضافی را به موقع و در جهت مناسب تخلیه کرده و از این رویداد جلوگیری کند. همچنین می‌توان با ایجاد جدول آب بین یک و نیم تا سه متر نسبت به تخلیه آب باران و پیشگیری از شور شدن خاک اقدام کرد.   پیشنهاد می‌شود در کنار تمام راهکارهای برطرف کردن شوری خاک حتما اسید هیومیک را به برنامه کودی خود اضافه کنید و قبل از آن مقاله راهنمای جامع استفاده از هیومیک اسید را به طور کامل مطالعه کنید.  

راهنمای نمک‌زدایی خاک با استفاده از اسید هیومیک

اولین اقدامی که در جهت نمک‌زدایی خاک‌های شور باید انجام داد، زهکشی مناسب است. در این مرحله شما باید شیب زمین و جریان آب را بررسی کرده و روش زهکشی را متناسب با آن انتخاب کنید. سپس نوبت به اعمال اسید هیومیک می‌رسد. بهترین روش برای به کارگیری این ماده به صورت کود مایع و محلول‌پاشی آن بر روی گیاه است.

زمین کشاورزی با خاک شور

همچنین هیومیک اسید در انواع مختلف در بازار وجود دارد و برای انتخاب بهترین نوع آن مقاله “هیومیک اسید پودری بهتر است یا مایع” را حتما مطالعه کنید تا انتخابی هوشمندانه داشته باشید.  

خرید بهترین کود هیومیک اسید

شوری خاک یکی از بزگترین چالش‌هایی است که جهان با آن سر و کله می‌زند. چرا که کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی که خوراک اصلی مردم کره زمین است، تحت تأثیر این معضل افت می‌کند. از طرفی خاک‌های شور از نظر قدرت باروری ضعیف بوده و نمی‌توان بهره‌وری قابل‌توجهی از آنها داشت. استفاده از اسید هیومیک مایع ، این چالش را به راحتی برطرف کرده و راه‌حل قدرتمندی برای این مشکل محسوب می‌شود. خرید اسید هیومیک مایع یک راهکار اقتصادی و مؤثر برای اصلاح ساختار خاک در جهت تولید محصولات کشاورزی با کیفیت است. برای خرید اسید هیومیک مایع می‌توانید وارد وب سایت فروشگاه نیاز گیاهان شده و سفارش خود را به صورت آنلاین ثبت کنید. شما حتی می‌توانید مشکل شوری خاک خود را با کارشناسان ما در میان گذاشته و از مشاوره تخصصی آنها در این زمینه استفاده کنید. شماره تماس جهت دریافت مشاوره رایگان : 09155995926

کلام آخر

نمک زیاد در خاک دقیقاً مشابه یک سم قدرتمند برای محصولات کشاورزی است. غلظت بیش از حد این ماده در طولانی مدت زمین کشت را بایر می‌کند. هیومیک اسید قدرت بالایی در تجزیه ترکیبات آلی موجود در خاک دارد. یکی از این مواد آلی، کلرید سدیم یا همان نمک است. اسید هیومیک با بار منفی، کلرید سدیم با بار مثبت را به سوی خود جذب کرده و در خود حل می‌کند. بدین ترتیب غلظت نمک در خاک کم شده و گیاه کمترین آسیب ممکن را از وجود نمک می‌بیند. بنابراین پیشنهاد می‌شود در کنار تمام راهکارهای برطرف کردن شوری خاک حتما اسید هیومیک را به برنامه کودی خود اضافه کنید و حتما در میان انواع مختلف هیومیک اسید نوع مایع آن را مصرف کنید.  

چقدر این پست مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا به به این مقاله امتیاز بدید!

میانگیــــن امتیـــازات این مقالــه 0 / 5. امتیاز های این مقاله: 0

این مقاله امتیازی ندارد، اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهید

اشتراک در
اطلاع از
guest
2 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
رضا آزاد راد

سلام با تشکر
محصول از کیفیت عالی برخوردار بود