بیماری های رایج گوجه فرنگی و نحوه درمان آن ها

بیماری های رایج گوجه فرنگی و درمان آنها

  گوجه‌فرنگی یا بادمجان رومی با نام علمی (solanum  Iycoperesicum) گیاهی متعلق به خاستگاه بومی آمریکای‌‌جنوبی و مرکزی است. که به دلیل خواص فوق‌‌العاده زیاد امروزه در سراسر جهان طرفداران زیادی را به خود اختصاص داده است . در خصوص کشت و پرورش این گیاه در بسیاری از مواقع شاهد هجوم برخی از آفات و بیماری‌ها به گیاه گوجه‌فرنگی خواهید بود. که بعضی از این بیماری‌ها به صورت متداول‌تری امکان رخ دادن آنها وجود دارد که در صورت عدم تشخیص به موقع ممکن است منجر به مرگ گیاه شود. در ادامه به بررسی این آفات و بیماری‌ها و نحوه درمان آن‌ها به صورت کامل پرداخته‌ایم تا ضمن فراگیری اصول آن بتوانید، گیاهی سالم و شاداب‌تر پرورش دهید.

زرد شدن برگ های گوجه فرنگی 

زرد شدن برگ‌ها که از شایع‌ترین مشکلاتی است که برای گوجه فرنگی به وجود می‌آید و در نهایت منجر به از بین رفتن بوته‌ی گوجه فرنگی می‌شود. این عارضه‌ی ناگوار به دلایل مختلفی در گیاه ایجاد می‌شود که رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از:

پژمردگی فوزایومی و پژمردگی ورتیسیلومی:

پژمردگی فوزاریومی و ورتیسیلومی از جمله علل زرد شدن برگ‌های گوجه‌فرنگی هستند. پژمردگی فوزاریومی(Tomato Fusarium Wilt) از جمله بیماری‌هایی است که در فصول گرم سال، به واسطه قارچ‌های فوزاریوم اکسی اسپوروم در این گیاه ایجاد می‌شود و در نهایت با گذشت زمان منجر به زرد شدن و از بین رفتن گیاه می‌شود. این عارضه ابتدا منجر به آویزان و زرد شدن تعدادی از برگ‌های گیاه می‌شود که در صورت عدم تشخیص و درمان، تمام بوته را درگیر می‌کند.

پژمردگی گوجه فرنگی

پژمردگی فوزاریومی در اغلب موارد با زرد‌شدن در یک سمت از ساقه یا برگ اتفاق می‌افتد. در موارد حاد این عارضه، باکتری‌های موجود در خاک از طریق ریشه وارد گیاه شده و سپس به سیستم هدایت کننده آب در ساقه منتقل می‌شوند و در نهایت رگه‌های حامل مواد مغذی در گیاه را مسدود می‌کنند. پژمردگی ورتیسیلیوم (Verticillium Wilt) نیز توسط یک قارچی بنام ورتیسیلیوم داهلیه  ( Verticillium dahliae )به وجود می‌آید. قابلیت سرایت این بیماری بسیار بالاست و بهتر است که عوامل پیشگیرانه را حتما رعایت کنیم. تشخیص پژمردگی ورتیسیلیوم نیز تا حدودی سخت است، زیرا علائم این نوع بیماری در هر گونه از گیاهان به شکلی متفاوت خودش را بروز می‌دهد و شکلی کاملا یکسان ندارد  و دلایل بوجود آمد پژمردگی نیز می‌تواند موارد متعددی را همچون پژمردگی فوزاریوم شامل شود. پژمردگی باکتریایی، پوسیدگی ریشه یا تشنگی یا رطوبت بیش‌ ازحد خاک از جمله دلایل بوجود آمدن این نوع پژمردگی هستند.

پژمردگی ورتیسیلیوم

از جمله راه‌هایی که با رعایت آنها می‌توانیم به درمان و جلوگیری از بروز این دو نوع پژمردگی و همچنین پیشگیری از زرد شدن برگ‌های گیاه کمک کنیم عبارتند از:

  • انتخاب بذر و گونه‌های مقاوم: یکی از بهترین راه‌ها و در عین حال مطمئن‌ترین کار ممکن این است که در همان ابتدا از میزان مقاومت گونه و بذر خود اطمینان کافی را حاصل کنیم.
  • ضدعفونی کردن وسایل: بهتر است جهت اطمینان برای عدم انتقال آلودگی، از وسایلی استفاده کنیم که موارد بهداشتی را درآنها رعایت کرده باشیم.
  • میزان PH در خاک را افزایش دهید
  • در صورتی که متوجه آلوده بودن خاک محل کاشت خود شدید بصورت پیاپی کشت‌های یکسان در آن انجام ندهید.
  • مراقبت از گیاهان خود را جدی بگیرید زیرا یکی از عوامل بروز این نوع بیماری، آسیب‌های فیزیکی است که به گیاه وارد می‌شود.

صرفا با انجام فقط یکی از موارد بالا امکان رسیدن به نتیجه‌ دلخواه شاید حاصل نشود. اما حدالمقدور با رعایت هر چه بیشتر موارد بالا گیاه خود را از بروز این بیماری ((زردشدن برگ‌های گوجه فرنگی)) در امان نگه دارید.

کلروز آهن

کلروز آهن به دلایل متعددی مانند کمبود مواد معدنی، آسیب حشرات و یا مشکلات زیست محیطی مانند: افراط در آبیاری، عدم تعادل PH خاک و… در گیاه ایجاد شده و در نهایت منجر به زرد شدن برگ‌های گوجه فرنگی می‌شود.

کمبود منیزیم

از دیگر علل زرد شدن برگ‌های گوجه فرنگی می توان به کمبود منیزیم اشاره کرد. به طور کلی عنصر منیزیم در مولکول کلروفیل مورد نیاز است، که در نهایت گیاه را قادر می‌سازد نور خورشید را به نشاسته و قند برای تغذیه گیاه تبدیل کند. و از آنجایی که کلروفیل به برگ‌ها رنگ سبز می‌بخشد، کمبود آن باعث زرد شدن برگ‌های گیاه می‌شود.

ریزش گل های گوجه فرنگی و علل آن 

گل‌هایی که در بوته گوجه فرنگی نمایان می‌شوند نسبت به شرایط محیط اطراف خود بسیار حساس هستند، به‌طوری که در صورت عدم رعایت  شرایط مورد نیاز، بدون تولید هیچ میوه‌ای ریزش می‌کنند و از بین می‌روند.

از بین رفتن میوه های گوجه فرنگی

عوامل متعددی در بروز این عارضه دخیل‌اند که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

عدم تعادل دمایی 

در فصول گرم سال، به طوری که دمای هوا به مدت چند روز به طور ثابت بالای ۳۰ درجه سانتی‌گراد باشد، گل‌های گوجه فرنگی بدون تشکیل میوه از بین می‌روند. همچنین اختلاف میانگین دما در طول شبانه‌روز به خصوص در فصول بهار و پاییز موجب از بین رفتن گل‌های این گیاه می‌شود. به طور کلی دمای بالای ۳۰ درجه و پایین‌تر از ۱۲ درجه سانتی‌گراد منجر به ریزش گل‌های گوجه‌فرنگی می‌شود.

افراط در کوددهی

در صورتی که از کود های نیتروژنی در مقدار زیاد استفاده کنید، شاهد ریزش گل‌های گوجه فرنگی خواهید بود. در واقع استفاده بیش از حد از کود‌های نیتروژنی باعث می‌شود تا گیاه شاخ و برگ‌های زیادی تولید کند و در نهایت مانع گلدهی مناسب گوجه فرنگی می‌شود.

ریزش گل های گوجه فرنگی

بر اساس مشاهدات، گیاهانی که در مقدار بالا کود نیتروژن دریافت می‌کنند غالبا دارای ساقه‌های نازک و کشیده هستند. به منظور کوددهی و تغذیه مناسب برای گیاه توصیه می‌شود کود‌های فسفر با نیتروژن متوسط استفاده کنید.

عدم تعادل در میزان رطوبت

گوجه فرنگی از جمله گیاهانی است که به رطوبت نسبی نیازمند است ((بین ۴۰ الی ۷۰ درصد)) و در صورتی که میزان رطوبت مورد نیاز خود را دریافت نکند دچار آسیب می‌شود. در واقع هوای گرم و خشک منجر به چسبیدن گرده به کلاله گیاه شده و از لقاح در گیاه جلوگیری می‌کند، در حالی که محیطی با رطوبت بیش از حد باعث جمع شدن گرده‌ها و عدم باروری می‌شوند.

آفتاب سوختگی گوجه فرنگی

عارضه Tomato Sunscald یا آفتاب سوختگی گوجه فرنگی از دیگر بیماری های رایج در این گیاه است که معمولا در مناطقی که آفتاب شدید باشد بر روی گیاه نمایان می‌شود. به طور کلی  این عارضه در صورت افزایش دمای درونی گوجه فرنگی رخ می‌دهد. عارضه آفتاب سوختگی به دلیل عدم محافظت از میوه گیاه به واسطه برگ‌ها و یا ریزش برگ‌ها در اثر حمله آفات رخ می‌دهد؛ به طوری که گیاهانی که دارای برگ‌های کمتری هستند بیشتر در معرض این مشکل قرار می‌گیرند. اما این عارضه به چه صورت بر روی گیاه نمایان می‌شود؟

آفتاب سوختگی در گوجه فرنگی

به طور کلی قسمت‌هایی که گوجه فرنگی که به صورت مستقیم در معرض آفتاب قرار گرفته‌اند، ابتدا چروکیده شده و سپس نسبت به سایر قسمت‌های گیاه نرم‌تر و روشن‌تر می‌شوند؛ این قسمت‌ها به تدریج حالتی فرو رفته و چرمی به خود می‌گیرند و در نهایت به طور کامل  از بین می‌روند. از علائم ابتدایی آفتاب سوختگی گوجه فرنگی می‌توان به پیدایش نقاط سفید رنگ بر روی برگ و بوته گیاه اشاره کرد . به منظور برای جلوگیری از ابتلای گوجه فرنگی به این عارضه توصیه می‌شود اقدامات زیر را مبذول فرمایید:

ضد عفونی کردن بذر ها قبل از کاشت 

ضدعفونی کردن بذرهای گوجه فرنگی پیش از کاشت به منظور جلوگیری از بروز بیماری‌های برگی، افزایش مقاومت برگ و بوته و در نهایت افزایش تعداد برگ به جلوگیری از بروز این عارضه کمک کرده و در نتیجه با ایجاد سایه از بروز این مشکل جلوگیری می‌کند.

هرس گیاه به طور دقیق 

در هنگام هرس گیاه باید به این نکته توجه کنید که، برگ‌ها و شاخه‌هایی که از بوته گوجه فرنگی در مقابل نور مستقیم خورشید محافظت می‌کنند را به هیچ عنوان قطع نکنید .

آبیاری و تغذیه مناسب

با توجه به آبیاری و تغذیه گیاه به طور منظم می‌توانید شاهد رشد بهتر شاخ و برگ‌های گیاه باشید، و در نهایت از میوه گوجه‌فرنگی در برابر نور مستقیم خورشید محافظت کنید.

آفتاب سوختگی گوجه فرنگی
توجه ویژه و دقت بالا در مقدار و دفعات آبیاری گوجه فرنگی

ایجاد سایه در طول  تابستان

می‌توانید از سایه‌بان برای پیشگیری از بروز این مشکل استفاده کنید، همچنین توصیه می‌‌شود بوته‌ها را نزدیک به هم بکارید تا با یکدیگر همپوشانی کرده و در نهایت از میوه در برابر نور مستقیم محافظت کنند.

سخن پایانی

در این مقاله به بیماریهای رایج در گوجه‌فرنگی و روش درمان آنها پرداخته شد، به همین دلیل به شما عزیزان توصیه میکنیم تا برای تولید و پرورش گوجه فرنگی با کیفیت‌تر به نکات گفته شده توجه کرده و در صورت بروز هر گونه مشکل با ما در ارتباط باشید.  

چقدر این پست مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا به به این مقاله امتیاز بدید!

میانگیــــن امتیـــازات این مقالــه 1.3 / 5. امتیاز های این مقاله: 3

این مقاله امتیازی ندارد، اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهید

اشتراک در
اطلاع از
guest
4 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
قاری ضیالحق

سلام برادر به مقدار ۲۰۰۰ متر مربع زمین را گرجه فرنگی غرس کرده‌ایم اما برگ های آن بشکل حلقوی وزرد شده وتعداد شان آفتاب زده وخشک گردیه وقایه بروز وجدید آنرا برای ما ارسال بدارید. متشکرم.

زهرا قنادان

سلام روزتون بخیر
احتمالا زیاد درگیر بیماری های قارچی شده است.
برای مشاوره بهتر هست که تصاویر محصولتون برای ما ارسال کنید
09155995926

کاربران ناشناس

سلام .بوته های گوجه فرنگی الان یک هفته در حال بار دهی هستند .و تمام کود های مورد نیاز از قبیل NPKو کلسیم و ۳۰ .۲۰ به گیاهان تزریق شده …ولی بوته ها نصبت به پارسال کوچک تر و کم بار تر هستند و الان در حال زرد شدن و خشک شدن هستند و میزان گلدهیشون واقعا کم کم شده .و همچنین ناحیه گلگاه شون داره سیاه میشه .لطفا راهنمایی کنید

khani

سلام و ارادت. اگر کود کلسیم استفاده کردید احتمال بروز بیماری وجود داره. لطفا با شماره پشتیبانی سایت تماس بگیرید تا کارشناسان ما بیشتر راهنمایی‌تون کنند.