معرفی کارآمدترین انواع کودهای آهن

انواع کود آهن شامل موارد متعددی میشود که با توجه به نیاز خاکی، مور استفاده قرار میگیرد.

خاک‌هایی که برای کشت گیاهان و درختان استفاده می‌شوند، معمولاً بستر مناسبی برای کشت ندارند؛ چرا که یا PH بالایی دارند یا شور هستند و یا مواد مغذی کافی برای برآورده کردن احتیاجات گیاه را ندارند. در چنین شرایطی استفاده از کودهای مختلف در کشاورزی، برای بقا و باروری گیاهان و درختان ضروری است. یکی از عناصر ضروری مورد نیاز گیاهان، آهن است. این عنصر به اندازه کافی در خاک وجود دارد، اما مشکل اینجاست که نمی‌تواند توسط گیاه جذب شود. به همین منظور از انواع مختلف کود آهن استفاده می‌شود تا آهن مورد نیاز گیاه را در دسترس آن قرار دهد. اما این کود در انواع مختلفی وجود دارد که با توجه به نوع کشت و نوع خاک باید از نوع مناسب آن استفاده شود. شناخت انواع کود آهن باعث استفاده مناسب و باروری محصول خواهد شد. اما در صورت استفاده نابجا، نه تنها مفید نبوده، بلکه می تواند آسیب‌های زیادی را متوجه گیاه کند.

به منظور شناخت هر چه بهتر انواع کود آهن، در ادامه به معرفی انواع کود آهن برای درختان و گیاهان پرداخته و به بررسی بهترین کود آهن برای هر نوع خاک می پردازیم.

انواع کود آهن

کود آهن در انواع مختلفی وجود دارد؛ اما مهم‌ترین و کاربردی‌ترین آن‌ها سولفات آهن و کلات آهن است. خیلی مهم است که انواع مختلف کود آهن را به خوبی از هم تشخیص دهیم و بدانیم از هر کدام در چه مواقعی برای درخت یا گیاه استفاده کنیم که بیشترین و باکیفیت‌ترین باردهی را داشته باشد. فرقی نمی‌کند که بخواهید به درخت، به گیاهان مزرعه یا حتی به یک گلدان کود آهن بدهید، در هر صورت نیاز به شناخت انواع آن و استفاده به جا از هر یک ضروری است.

1. کود کلات آهن

کلات از واژه یونانی کل به معنی چنگ زدن می‌آید و به این معنی است که ماده کلات‌کننده، ریز مغذی را در بر گرفته و باعث تبدیل آن به بهترین فرم قابل جذب برای گیاهان می‌شود. یعنی بعضی از مولکول‌های کلات‌کننده مثل اسیدآمینه و یا کلات‌هایی که به صورت مصنوعی وجود دارند، عنصر آهن را در برگرفته و محافظت می‌کنند. وقتی که روی عنصری مثل آهن عمل کلات‌سازی انجام می‌شود، میزان رسوب‌ یا آب‌شویی آن کم و میزان حل شدگی آن بیشتر شده و به این ترتیب آهن تحرک بیشتری پیدا می کند. نتیجه تمام این‌ها، جذب آهن بیشتر توسط گیاه است.

انواع کود کلات آهن

کود کلات در انواع مختلفی وجود دارد، اما هیچ وقت نمی‌توان گفت کدام یک نسبت به دیگری برتری دارد یا بهترین کود آهن کدام است؛ چرا که باید متناسب با شرایط مزرعه، باغ و کشت و کار، از یکی از آن‌ها استفاده شود. کارایی هر کدام از انواع کود کلاته تا حدود زیادی بستگی به خاصیت قلیایی خاک دارد.

کود کلات آهن دارای تنوعی است که بسته به نیاز شما انتخاب می شود
استفاده‌ی اشتباه از کود آهن می‌تواند بسیار هزینه‌بر باشد حتی ممکن است به گیاهتان آسیب جدی وارد کند

مهم‌ترین چیزی که باید به هنگام خرید کودهای آهن کلاته در اولویت قرار گیرد، پایداری آن است. در غیر این صورت نمی‌تواند آهن را در خود نگهدارد. در محیط قلیایی که باعث ناپاداری آهن می‌شود، اگر کود آهن کلاته پایداری لازم را نداشته باشد، خیلی زود آهن رسوب کرده و به این ترتیب گیاه قادر به جذب آن نخواهد بود. در واقع PH بالا باعث می‌شود که آهن رسوب کرده  و تبدیل به آهن  شود. یعنی یک Fe² تبدیل به یک Fe³ می‌شود و دیگر قابل برگشت به کلات Fe³ نیست؛ چرا که با اکسیژن وارد واکنش می‌شود که به اصطلاح گفته می‌شود اکسید شده یا زنگ زده است. بنابراین متوجه می‌شویم که میزان پایداری کلات و انتخاب یک کلات آهن مناسب تا چه حد حائز اهمیت است. به دلیل همین پایداری است که کودهای کلاته نسب به کودهای سولفات آهن قیمت بالاتری دارند. در ادامه قصد داریم به انواع کود کلات آهن و ویژگی‌های هر یک بپردازیم:

کلات EDTA

کوتاه شده عبارت Acid Acetic Eetra Ethylenediamine است. زمانی که خاصیت قلیایی آب زیر ۶.۰ باشد، کلات EDTA می‌تواند آهن خود را به خوبی حفظ کند. اما اگر میزان PH ۶.۵ باشد، در این صورت نصف آهن موجود در آن رسوب کرده و بنابراین به صورت کامل جذب گیاه نمی‌شود. اگر هم میزان PH بالاتر از ۷ باشد، عملاً همه آهن رسوب کرده و چیزی نمی‌ماند که جذب گیاه شود. بنابراین استفاده از این کود به صورت خاکی، به هیچ وجه در خاک‌های قلیایی توصیه نمی‌شود؛ حتی اگر روی بسته‌بندی آن نوشته شده باشد قابلیت مصرف خاکی دارد. این نوع کلات، در دسته کلات‌های ضعیف آهن قرار می‌گیرد، بنابراین استفاده از آن به صورت برگ‌پاشی، تا حدودی می‌تواند به جذب آهن توسط گیاه کمک کند. هر چند که این آهن در برگ‌ها ماندگاری زیادی نخواهد داشت. از این عامل کلات کننده برای عناصری به غیر از آهن مثل نیز استفاده می‌شود.

کلات IDHA

این کلات مانع از رسوب آهن در خاک‌هایی با PH ۴ الی ۶.۵ می‌شود و می‌توان گفت پایداری‌ای در حد متوسط دارد که البته کمتر از پایداری کلات EDTA است. کلات IDHA به صورت کامل تجزیه‌پذیر است و دارای قابلیت تجزیه بیولوژیکی است، بنابراین از آن به عنوان یک کلات آهن دوست‌دار محیط زیست یاد می‌شود و نوعی کشاورزی پایدار برای نسل‌های پیش رو ایجاد می‌کند. روش استفاده از آن به صورت محلول‌پاشی است و به صورت خام در کود‌های NPK نیز کاربرد دارد. از آنجایی که کلات IDHA آسیبی به برگ‌های گیاه نمی‌زند، بنابراین مناسب محلول‌پاشی برگی است.

کلات DTPA

DTPA کوتاه‌شده دی‌اتیلن‌تری آمین پنتا استیک اسید بوده و در خاک‌های با خاصیت قلیایی ۴ الی ۷.۵ می‌تواند آهن را در خود حفظ کند. به همین دلیل نسبت به دو نوع کلات قبلی پایداری بیشتری دارد.

نسبت به کلات EDTA، پایداری بیشتری داشته و می‌تواند تا PH ۷، آهن را در خود حفظ کند. اما به محض اینکه خاصیت قلیایی خاک کمی بیشتر از ۷ شد، دیگر مصرف خاکی آن‌ها به درد نمی‌خورد؛ چرا که میزان زیادی از آهن آن رسوب می‌کند. در این صورت باید از این کود به صورت محلول‌پاشی استفاده شود.

کلات EDDHA

عامل کلات کننده EDDHA که به کلات سکوستین ۱۳۸ نیز معروف است، مانع از رسوب آهن در خاک‌هایی با PH بین ۴ الی ۹ شده و باعث حفظ آن به شکل محلول می‌شود. این خاصیت، استفاده از آن را در خاک‌هایی که خاصیت قلیایی دارند،گچی هستند و مقادیر بالایی کربنات دارند، مناسب کرده است. کلات EDDHA از قوی‌ترین کلات‌های آهن محسوب می‌شود و نسبت به دیگر کلات‌های آهن قیمت بالاتری دارد. امکان استفاده از آن به صورت خاکی نیز وجود دارد. علاوه بر این می‌توان از آن به همراه آب آبیاری نیز استفاده کرد و مناسب استفاده در انواع سیستم‌های آبیاری، مثل سیستم قطره‌ای و تحت فشار است. این کلات در بازار به صورت پودر جامد حاوی ۶٪ آهن موجود است.عامل کلات کننده EDDHA نوعی کود آهن قدرتمند است که به صورت محلول مصرف می شود

در خاک‌هایی که به صورت آهکی هستند، آهن به اندازه کافی وجود دارد، اما مشکل اینجاست که امکان جذب آن وجود ندارد. در اینجاست که کلات EDDHA با آهن ۶٪ به نجات گیاه آمده و باعث می‌شود گیاه بتواند آهن بیشتری را از خاک جذب کند. در واقع عامل کلات است که باعث افزایش جذب آهن موجود در خاک می‌شود. آهن حاصل از کلات EDDHA چون از طریق ریشه جذب می‌شود، ماندگاری بالایی در گیاه دارد. همچنین به دلیل پایداری آهن در آن، مناسب استفاده در خاک‌های قلیایی و شور است. هنگامی که می‌خواهند آهن را کلاته کنند، از سه نوع پیوند استفاده می‌کنند. پیوند‌های پارا-پارا، ارتو-پارا و ارتو-ارتو. در کلات EDDHA پیوند اتو-اتو بیشتری ایجاد شده و به این ترتیب آهن زیادی در دسترس گیاه قرار می‌گیرد. بیشترین میزان اتو-اتو در حال حاضر حدود ۶ است که این کلات نیز دارای آهن ۶ درصد است. به هیچ وجه نباید از این نوع کود کلات آهن به صورت محلول‌پاشی استفاده کرد؛ چرا که منجر به سوختگی برگ‌ها خواهد شد.

کلات EDDHMA

از اصلاح ترکیب Fe-EDDHA ایجاد شده و برای کلاته کردن آن، فقط از پیوند ارتو-ارتو استفاده شده است. این آهک اثرات زیست محیطی مخرب دارد و ماندن آن در طبیعت باعث ایجاد ترکیبی به نام پاراکسول می‌شود که مسموم کننده بوده و بدترین آسیب‌ها را متوجه طبیعت می‌کند.

کلات MYR

این نوع کلات آهن نسبت به بقیه کلات‌های آهن، جدیدتر بوده و عامل کلات‌کننده در آن گلوکنیک‌اسید و نوعی اسید‌آمینه گیاهی است. اسید‌گلوکونیک نوعی عامل کلات‌کننده است که به صورت طبیعی در طبیعت وجود دارد و در برابر نور تجزیه‌ناپذیر بوده و پایدار است. این کلات خیلی زود علائم کمبود آهن در گیاه را از بین برده و مقاومت گیاه در برابر استرس را از بین می‌برد و مناسب استفاده در خاک‌هایی با خاصیت قلیایی ۲ تا ۸ است.

وجود اسیدهای آمینه و هیومیک گیاهی به صورت محلول بوده و به صورت محلول‌پاشی در برگ استفاده می‌شوند. علاوه بر این، هیومیک ریشه را تحریک می‌کند تا عناصر غذایی مورد نیاز خود را بهتر جذب کند. علاوه بر محلول‌پاشی، می‌توان به همراه آب آبیاری نیز از آن استفاده کرد. کلات MYR، قابلیت ترکیب شدن با کودها و آفت‌کش‌های دیگر را نیز دارد. 

بهترین کود کلات آهن

در کشت‌های هیدروپونیک که به صورت بدون خاک هستند، چون می‌توان خاصیت قلیایی بستر کشت را خیلی راحت تنظیم کرد، استفاده از کلات‌های پایدار ارزان قیمت، کار عاقلانه‌ای است. اما در کشت‌های خاکی که خاصیت قلیایی خاک بالاست، حتماً باید از کلات‌های پایداری مثل EDDHA استفاده کرد که پایدارترین نوع کلات آهن بوده و قیمت بیشتری نسبت به بقیه کودهای آهن دارد. این نوع کلات می‌تواند در تمام بازه‌های قلیایی به صورت پایدار عمل کرده و بیشترین میزان آهن را در اختیار گیاه بگذارد.کود آهن سولفات آهن از جلمه انواع کود آهن است که تنها در خاک استفاده می‌شوند.

2. سولفات آهن

در این کود از عنصر آهن و گوگرد استفاده می‌شود. میزان آهن آن حدود ۲۰ درصد و میزان گوگرد نیز ۱۱ درصد است. این کود باعث اصلاح بافت گیاه شده و PH آن را پایین می‌آورد. در حد خیلی کمی هم می‌تواند شوری خاک را کمتر کند. البته این تأثیرات با یکی دو بار استفاده از کود آهن حاصل نمی‌شود و برای رسیدن به نتیجه مطلوب، باید بارها در فواصل زمانی معین مورد استفاده قرار گیرد. یعنی تأثیر مثبت سولفات آهن در دراز مدت حاصل می‌شود.

مقدار مصرف آن در زمین‌های زراعی در هر هکتار ۱۰۰ تا ۲۰۰ کلیوگرم و در باغ‌ها برای هر درخت بین ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ گرم توصیه می‌شود که میزان دقیق آن به نوع درخت و شرایط آن دارد. این کود را می‌توان به صورت چالکود و همراه با آب آبیاری استفاده کرد.

کود سولفات آهن نسبت به کود کلات آهن قیمت کمتری دارد، اما ضعف آن نسبت به کلات آهن این است که در دراز مدت جواب می‌دهد، اما کلات آهن در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بیشترین میزان آهن را در اختیار گیاه قرار می‌دهد. کود سولفات آهن به صورت پودری عرضه می‌شود و با توجه به شرکت‌های تولید کننده می‌تواند رنگ‌های مختلفی داشته باشد.

نکاتی در مورد استفاده و نگهداری از کود سولفات آهن

در استفاد از کود سولفات آهن باید خیلی محتاط باشید؛ چرا که می‌تواند هر گونه بافت نرم گیاه را بسوزاند.

از آنجایی که نوع پودری این کود می‌تواند حتی کمترین رطوبت هوا را نیز جذب کند، بنابراین نگهداری آن در کیسه باز در فصل زمستان امکا‌ن‌پذیر نیست. به همین منظور سعی کنید تا جای ممکن این کود را ذخیره نکنید و فقط به اندازه‌ای بخرید که نیاز دارید. در صورت نگهداری هم سعی کنید سر کیسه نگهدارنده آن را کامل ببندید. محل نگهداری آن باید خشک بوده و دمایی در حدود ۱۵ الی ۲۵ درجه سانتیگراد باشد. استفاده از کود سولفات آهن به همراه کودهای طبیعی حیوانی، می‌تواند اثربخشی آن را چند برابر کند.

کود سولفات آهن هم می‌تواند به انواع روش‌های زیر مورد استفاده قرار بگیرد:

  • بصورت خشک 
  • به روش چالکود 
  • و همچنین بصورت محلول در آب استفاده شود.

پس اگر احیانا خاک زمین‌هایتان با فقر شدید آهن همراه نیست و اوضاع به حد بحرانی نرسیده کود سولفات آهن می‌تواند گزینه‌ی بسیار خوبی برای شما باشد.

خرید آنلاین انواع کود کود آهن

با توجه به اهمیت عنصر آهن در گیاه، استفاده از کود آهن برای رشد و باروری هر چه بهتر و بیشتر گیاهان امری ضروری است. کود آهن در انواع مختلفی در  بازار به فروش می‌رسد و شما باید برای با توجه به نوع استفاده خود و شرایط گیاهان خود، از نوع مناسب آن استفاده کنید تا بیشترین بهره را ببرید. کیفیت این کودها در اثرگذاری هر چه بیشتر آن بسیار مؤثر بوده و حتماً باید از مراکز و فروشگاه‌های معتبر خریداری شوند. یکی از فروشگاه‌هایی که به صورت آنلاین در زمینه کودهای شیمیایی و  از جمله انواع کود آهن فعالیت می‌کند، فروشگاه نیاز گیاهان است که تمام محصولات خود را با کیفیت و قیمتی مناسب در اختیار کشاورزان و باغداران قرار می‌دهد. برای سفارش محصول و همچنین بهره‌مندی از مشاورهای رایگان مجموعه نیاز گیاهان نیز می‌توانید با شماره‌ی ( 09155995926 ) در ارتباط باشید.

چقدر این پست مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا به به این مقاله امتیاز بدید!

میانگیــــن امتیـــازات این مقالــه 3 / 5. امتیاز های این مقاله: 2

این مقاله امتیازی ندارد، اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهید

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها